Opinie · Wil PetersOpinion · Wil Peters

Europa reguleert vanaf de zijlijn en komt opnieuw met onzinnige regelsEurope regulates from the sidelines and once again comes up with nonsensical rules

Diagram van twee verweven strengen (mens en AI) met daaroverheen een klein, scheef etiket met de tekst AI? / Diagram of two interwoven strands (human and AI) with a small, crooked label reading AI? stuck on top
Beeld: WIDE Solutions, eigen illustratieImage: WIDE Solutions, own illustration

Mijn kijk op de Europese markeringsplicht voor AI-inhoud en op wat Europa in plaats daarvan zou moeten doen.My view on Europe's mandatory labelling of AI content, and on what Europe should do instead.

In het kortIn brief

  1. Europa heeft wel kennis en AI-bedrijven, maar bepaalt nog niet structureel het tempo aan de technische voorhoede.Europe has knowledge and AI companies, but does not yet structurally set the pace at the technical frontier.
  2. Verplichte AI-labels maken van gemengd werk een kunstmatige keuze tussen mens en machine en zeggen weinig over kwaliteit of verantwoordelijkheid.Mandatory AI labels turn blended work into an artificial choice between human and machine and say little about quality or responsibility.

Reguleren vanaf de zijlijnRegulating from the sidelines

Europa staat waar het AI-ontwikkelingen betreft langs de zijlijn. We hebben veel kennis, maar geen eigen laboratorium dat structureel de mondiale technische voorhoede bepaalt. De reflex is dan al snel om de inzet van AI met wetten, codes en zichtbare waarschuwingen te reguleren. Regels zijn op zichzelf niet verkeerd. Bij toepassingen die beslissen over gezondheid, werk, krediet of grondrechten zijn duidelijke grenzen en aansprakelijkheid nodig. Maar bij de verplichte markering van door AI gemaakte inhoud slaan Europese wetgevers andermaal de plank mis.Where AI developments are concerned, Europe stands on the sidelines. We have plenty of knowledge, but no laboratory of our own that structurally sets the global technical frontier. The reflex, then, is to regulate the use of AI with laws, codes and visible warnings. Rules are not wrong in themselves. Applications that decide about health, work, credit or fundamental rights need clear boundaries and liability. But with the mandatory labelling of AI-generated content, European lawmakers are missing the mark once again.

Het label dat niets zegtThe label that says nothing

De Europese AI-verordening verplicht aanbieders om door AI gemaakte of bewerkte inhoud technisch herkenbaar te maken. Voor deepfakes en bepaalde publicaties geldt ook een plicht om dat zichtbaar te vermelden. De bedoeling is begrijpelijk, maar een boodschap als „Made with AI" of een pictogram is een zinloze oefening zodra mens en AI samen aan inhoud werken. In mijn dagelijkse praktijk is een tekst zelden volledig menselijk of volledig door AI gemaakt. Ik kan de eerste versie schrijven, AI om kritiek vragen, zelf herschrijven en AI daarna de spelling laten controleren. Ik kan een tekst voor 95% zelf schrijven en een klein stukje door AI laten genereren. Waar hoort dan het label? Bij het hele stuk, of krijgen we straks een AI-banner per alinea? Of de situatie waarin ik AI vraag een door mij ingesproken tekst naar geschreven tekst om te zetten. Is het dan AI-tekst of blijft het „mijn" tekst?The European AI Act obliges providers to make AI-generated or AI-edited content technically recognisable. For deepfakes and certain publications there is also a duty to state it visibly. The intention is understandable, but a message like "Made with AI" or a pictogram is a pointless exercise once humans and AI work on content together. In my daily practice a text is rarely fully human or fully AI-made. I may write the first version, ask AI for criticism, rewrite it myself and then have AI check the spelling. I may write 95% of a text myself and have a small part generated by AI. Where does the label go then? On the whole piece, or will we soon get an AI banner per paragraph? Or take the situation where I ask AI to turn a text I dictated into written text. Is that AI text, or does it remain "my" text?

De regeling kent een uitzondering voor publicaties die door een mens zijn beoordeeld en onder redactionele verantwoordelijkheid vallen. Die uitzondering voorkomt een deel van het zetten van onzinnige AI-labels, maar lost het basisprobleem niet op. Een tweedeling tussen mens en machine past simpelweg niet bij hoe inhoud nu wordt gemaakt. Zo'n label zegt ook niets over de juistheid, de gebruikte bronnen, de kwaliteit van de controle of de persoon die verantwoordelijkheid neemt.The regulation does contain an exception for publications that have been reviewed by a human and fall under editorial responsibility. That exception prevents some of the nonsensical AI labelling, but does not solve the underlying problem. A binary divide between human and machine simply does not fit how content is made today. Nor does such a label say anything about accuracy, the sources used, the quality of the review or the person taking responsibility.

Cookiebanners: de generale repetitieCookie banners: the dress rehearsal

We hebben dit eerder gezien bij cookiebanners. Europese privacyregels zijn in de praktijk vertaald naar een terugkerend klikritueel dat vooral geld, tijd en ergernis kost.We have seen this before with cookie banners. In practice, European privacy rules were translated into a recurring click ritual that mainly costs money, time and irritation.

€ 1,64 mld€ 1.64 bn
geschatte jaarlijkse administratieve lasten van cookiebanners in de EUestimated annual administrative burden of cookie banners in the EU
Bron: effectbeoordeling Europese CommissieSource: European Commission impact assessment
334 mln uur334 million hours
geschat jaarlijks tijdverlies van gebruikers door het wegklikken van bannersestimated annual time lost by users dismissing banners
Bron: effectbeoordeling Europese CommissieSource: European Commission impact assessment

Ook het energiegebruik loopt op, want elke banner en elk toestemmingssysteem vraagt extra code, gegevensverkeer en verwerking. Per bezoek is dat weinig, maar over miljarden bezoeken telt het op. De wens om privacy te beschermen is terecht. De gekozen uitvoering levert echter veel minder op dan zij kost. We zitten nu wel opgescheept met een door regeldruk ingegeven, onzinnige, tijd-, geld- en energieverslindende „privacybeschermingsmaatregel".Energy use adds up too, because every banner and every consent system requires extra code, traffic and processing. Per visit that is little, but across billions of visits it accumulates. The wish to protect privacy is justified. The chosen implementation, however, delivers far less than it costs. We are now saddled with a regulation-driven, nonsensical "privacy protection measure" that devours time, money and energy.

DRM: een eerder voorbeeldDRM: an earlier example

Iets langer terug in de tijd zien we dat een enorme inspanning is geleverd om een digitale kopieerbeveiliging voor muziek en boeken tot stand te brengen, wat resulteerde in een faliekante mislukking. Ook dit had een waarschuwing moeten zijn. DRM hield ongeoorloofd kopiëren niet tegen, maar beperkte wel wat betalende gebruikers met hun aankoop konden doen. Watermerken en verplichte AI-aanduidingen lopen tegen hetzelfde probleem aan. Tekst kan worden herschreven, afbeeldingen kunnen worden aangepast en onzichtbare kenmerken kunnen worden verwijderd of misbruikt. Dit soort maatregelen levert enkel schijnzekerheid. Wie kwaad wil, vindt een omweg. De gewone gebruikers en de bonafide makers blijven met de verplichtingen zitten.Somewhat further back in time, an enormous effort went into building digital copy protection for music and books, which ended in outright failure. This too should have been a warning. DRM did not stop unauthorised copying, but it did restrict what paying users could do with their purchase. Watermarks and mandatory AI markings run into the same problem. Text can be rewritten, images can be altered and invisible markers can be removed or abused. Measures of this kind deliver nothing but false certainty. Those with bad intent find a way around. Ordinary users and bona fide creators are left holding the obligations.

Dit laatste is misschien wel het meest wrange element van allemaal: iedereen moet bloeden voor het kwade gedrag van een kleine groep.That last point may well be the most galling element of all: everyone has to bleed for the bad behaviour of a small group.

Begin bij verantwoordelijkheidStart with responsibility

De betere aanpakThe better approach

Een betere aanpak begint bij verantwoordelijkheid. Bij een publicatie moet duidelijk zijn wie verantwoordelijk is, welke bronnen zijn gebruikt en welke controles zijn uitgevoerd. Aanvullende regels horen over concrete risico's en gevaarlijke handelingen te gaan, niet over een vaag aandeel „AI" in het eindproduct. Het zou verder van gezond verstand getuigen om maatregelen te richten op de (kleine) groep kwaadwillenden.A better approach starts with responsibility. For any publication it should be clear who is responsible, which sources were used and which checks were carried out. Additional rules should be about concrete risks and dangerous actions, not about some vague share of "AI" in the end product. It would further testify to common sense to aim measures at the (small) group of bad actors.

Het bredere plaatjeThe bigger picture

Meng je in de wedstrijdJoin the race

Het bredere plaatje is dat Europa zich moet mengen in de AI-wedstrijd. Daar hoeft niet opnieuw een beleidsnota voor te worden geschreven. De oplossing ligt in de uitvoering van één Europees programma waarin rekenkracht, groeikapitaal, talent en een grote afzetmarkt bij elkaar komen. Een begin is er al: de Europese Commissie meldde in april 2026 dat er 19 AI-fabrieken waren uitgerold en wil via InvestAI € 20 miljard beschikbaar maken voor AI-gigafabrieken.The bigger picture is that Europe must join the AI race. That does not require yet another policy paper. The solution lies in executing one European programme that brings together compute, growth capital, talent and a large home market. A start has been made: in April 2026 the European Commission reported that 19 AI factories had been rolled out, and through InvestAI it wants to make € 20 billion available for AI gigafactories.

  • Geef toegang: laat Europese onderzoekers en bedrijven snel en tegen betaalbare voorwaarden bij die rekenkracht.Grant access: get European researchers and companies onto that compute quickly and on affordable terms.
  • Zorg voor groeikapitaal: verdiep de Europese kapitaalmarkt, laat de Europese Investeringsbank samen met particuliere partijen grote investeringsrondes dragen en gebruik Europese overheden als eerste klant voor Europese AI-oplossingen.Provide growth capital: deepen the European capital market, let the European Investment Bank carry large investment rounds together with private parties, and use European governments as first customers for European AI solutions.
  • Maak de interne markt echt één markt: een bedrijf hoort niet in 27 landen langs verschillende procedures te hoeven.Make the internal market truly one market: a company should not have to navigate different procedures in 27 countries.
  • Houd regels risicogericht: streng bij toepassingen met aantoonbare risico's, eenvoudig bij AI met een laag risico.Keep rules risk-based: strict for applications with demonstrable risks, simple for low-risk AI.

Zo bouwt Europa kennis, bedrijven en ervaring op. Dat levert meer zeggenschap en veiligheid op dan wetten voorschrijven voor technologie die elders wordt gemaakt.That is how Europe builds up knowledge, companies and experience. It yields more control and more safety than prescribing laws for technology made elsewhere.

Lees ookRead also

BronnenSources

AI-labels en watermerkenAI labels and watermarks

Cookiebanners en DRMCookie banners and DRM

Europese AI-positie en beleidEurope's AI position and policy